Klasyk Coetzee

Gdy myślę o Coetzee’m przychodzi mi na myśl jedno – klasyk. Mam za sobą dopiero dwie lektury z jego szerokiego dorobku pisarskiego jednak już teraz z całą odpowiedzialnością mogę polecić go każdemu. To, iż J. M. Coetzee jest klasykiem brzmi jak truizm, szczególnie dla uważnych czytelników jego powieści, których przecież w Polsce nie brakuje. Powszechnie jest uważany za znakomitego pisarza, który pisze językiem zrozumiałym i pełnym pasji. Chyba najcenniejsze i najbardziej przyciągające jest to, iż pisze on dla wszystkich. Jego proza jest pełna pytań, często wiruje wokół problemów, fundamentalnych wartości, które są istotą zainteresowań zarówno wybitnego humanisty jak i przeciętnego czytelnika. Jego narracje nierzadko stanowią ciąg monologów, który nadaje powieściom delikatny, nawet tragiczny, w antycznym rozumieniu, rys. Człowiek jest pozostawiony samemu sobie, jego lęki, rozterki i wyroki są głównym polem zainteresowań autora.

Próby o poezji Darka Sośnickiego

Próbując pisać na temat poezji, recenzując różne tomy, mam poczucie własnej bezsilności i niezdarności. Najczęściej czytając wiersze ogarnia mnie milczenie, głuche i zarazem dźwięczne. Mając przed sobą tom Folia na Wietrze stoję przed pewnym wyzwaniem. To próba podwójna, gdyż już poezja sama w sobie jest próbą tylko i aż. Jakby na domiar złego tom ten jest reedycją wcześniejszych utworów poety zamieszczonych w zbiorach Marlewo oraz Ikarus. Pisanie o wierszach Sośnickiego to więc znowu próba określenia i rozrysowania świata, który wyłania się z kolejnych kart.

Przyjaźń polsko-węgierska? Rzecz o książce Krzysztofa Vargi “Gulasz z turula”

Krzysztof jest Polakiem, Varga jest Węgrem. Węgierskość Krzyśka Vargi, choć powszechnie znana, nie znajdowała wyraźnego śladu w jego poprzednich książkach. Gulasz z turula, najnowsza pozycja wydana nakładem oficyny Czarne, jest próbą rozprawienia się z własną tożsamością, wędrówką do ojczyzny ojców, do kraju, z którym Polska ma wspólnego więcej, niż mogłoby się wydawać.

“Marsz Polonia” Jerzy Pilch

Polskość, tradycja i narodowy mit stanowią jeden z filarów pisarstwa Jerzego Pilcha. Dotychczas obecne w jego twórczości przybierały różne formy, jednakże to, co znalazło się w najnowszej książce tego krakowskiego prozaika przechodzi najśmielsze oczekiwania i przyprawia o ból głowy. Na szczęście nie tylko, gdyż książka ta znakomicie bawi, pół żartem pół serio wypowiadając całą prawdę o nas, o Polakach. Co ważniejsze wyrasta ona z Polski XXI wieku, z Polski, w której hasła patriotyzmu i narodowej tradycji przywoływane są nader często. Czy mają jeszcze jakikolwiek sens? - zdaje się pytać Jerzy Pilch.

Epopeja słowiańska według Juliusza Słowackiego

„Polsko! Ofiaruję Ci Rapsod II Króla Ducha. Pierwszy leciał szybko jak wiatr błyskawicy – ten się wlecze jak wół, pracowitym krokiem, ciężko i poważnie. Znajdziesz w nim tajemnicę początku i końca – Alfę i Omegę świata, a zatem i ojczyzny. Znajdziesz początek sił antychrystusowych, przed wiekami zaczętych – znajdziesz tajemnicę ziarna wpływu Ducha świętego – cudów Izrealową rózgą Mojżesza przez duchy sprawowanych – nareszcie walkę sił pogańskich, duchowych, elementarnych, z Oświeciciela potęgą. Wyraźniejsze tych rzeczy wypowiedzenie wzbronione zostało dotąd poecie, pod trwogą Boga zostającemu. Trudu doznasz, czytając niniejsze poema, a walkę będziesz musiał odbyć, duchu czytelnika z duchem poety… Jeśliś leniwy – dzieło odrzucisz; wszakże dostaniesz pod zaklęciem prawdy, która ci w drodze wiedzy dalej iśćcie pozwoli.”[1]

Skaza Magdaleny Tulli

Zapłakana służąca obierając włoszycznę przegląda ogłoszenia matrymonialne, z nadzieja ,że jakiś miły pan w średnim wieku ściągnie z niej w reszcie zachlapany fartuch. Komendant marzy nieustannie, że ubierze się w końcu mundur generała, a piętnastoletni gimnazjalista nie może już znieść aksamitnego stroju ucznia. Zbyt ciasne , uszyte bez przymiarki ubrania uwierają wszystkich bohaterów „Skazy”, nieświadomych, że jakkolwiek przeróbki są niemożliwe.

Utrata dziewictwa

Kiedy zacząłem pisać, nie wiedziałem jeszcze

że będę brzegiem i taflą dla żeglujących wierszy

słowo będzie miało miejsce, nie tylko we mnie,

wyjdzie spod palców, spowoduje tsunami życia

 

będzie twardnieć, kamienieć wyrzucone ze świata,

przed światem chowane jako dowód niedorzeczności.

Nie wiedziałem jeszcze, że pożółknie i nie będzie smakować

po latach a stare zarumienie nowymi jak kobiety i

 

samotne miejsca spoczynku na kanciastym piasku

kiedy zacząłem pisać wiersze, dziewictwo przepadło.

nocne robótki

Na tyłach sklepu z pasmanterią

W tym tygodniu zszywają niebo

Rozepchaną kieszeń nad nami

Grubą nicią łatają dziury, bo z tamtej

 

Strony paznokciami on rozdrapuje

Skrupulatnie łatają worek sklepienia

Mają igły suwaki kolorowe nici

nocą w milczeniu przez uchylone

 

Okna solidnie przepracowują nadgodziny

I nie pozwolą mu rozerwać cienkiej

Tkaniny horyzontu, bo popsuje

Całą zabawę całe to współczesne

 

Przekonanie, że niebo jest puste.

 

3o.o4.o7

***

* * *

 

nie ufam miłości między kobietami

a mężczyznami chcę miłości między

pomiędzy wobec dokładnie wzdłuż i wszerz

człowieka względem człowieka.

 

Czym jest gottland?

Gottland to książka szczególna, w sposób mądry i niespodziewany ukazująca obraz naszych południowych sąsiadów, narodu, który odrzucił heroizm.